MAIN POINT
- รวมขั้นตอนการทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม ควรเปิดประตู-หน้าต่างรอบบ้าน เพื่อระบายอากาศ เก็บกวาดขยะ เศษไม้ เศษดิน ตักโคลนที่ยังเปียกออก ล้างคราบสกปรก คราบฝังแน่นตามพื้น ผนังบ้าน รวมถึงเฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์ต่าง ๆ พร้อมฆ่าเชื้อโรคและกำจัดเชื้อราที่อาจตกค้างอยู่ภายในบ้าน พยายามลดความชื้นให้บ้านแห้งเร็วขึ้น โดยใช้พัดลม เครื่องลดความชื้น หรือนำสิ่งของที่เปียกออกไปผึ่งบริเวณที่อากาศถ่ายเท
- ก่อนล้างบ้านหลังน้ำท่วม ควรตรวจระบบไฟฟ้าภายในบ้าน ความปลอดภัยของโครงสร้างบ้าน รางท่อระบายน้ำ รวมถึงสังเกตสัตว์มีพิษหรืออันตรายบริเวณรอบบ้าน และหลังทำความสะอาดแล้ว ควรดูแลบ้านหลังน้ำท่วมต่อโดยการคัดแยกของใช้ภายในบ้านที่จำเป็นต้องทิ้ง ให้ช่างเข้ามาเช็กระบบไฟฟ้าและประปาอย่างละเอียด ซ่อมแซมโครงสร้างบ้านที่ชำรุด ป้องกันเชื้อราและแบคทีเรียที่อาจเกิดหลังน้ำลด พร้อมวางแผนปรับปรุงบ้านเพื่อรับมือน้ำท่วมในอนาคต
หลังน้ำลด สิ่งสำคัญคือการฟื้นฟูบ้านให้กลับมาสะอาดและปลอดภัยอีกครั้ง ทั้งการกำจัดคราบโคลน กลิ่นอับ และสิ่งปนเปื้อนที่อาจส่งผลต่อสุขอนามัยของคนในครอบครัว เอพี ได้รวบรวมวิธีทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม พร้อมแนวทางดูแลพื้นที่และเครื่องใช้ต่าง ๆ เพื่อให้ทุกคนกลับมาใช้ชีวิตในบ้านได้อย่างสบายใจ
ก่อนล้างบ้านหลังน้ำท่วม ควรตรวจอะไรก่อน?

1. ระบบไฟฟ้าภายในบ้าน
ระบบไฟฟ้าเป็นสิ่งแรกที่ควรตรวจสอบหลังน้ำท่วม เพราะน้ำอาจซึมเข้าไปในปลั๊กไฟ สวิตช์ สายไฟ และเครื่องใช้ไฟฟ้า ทำให้เกิดไฟฟ้ารั่ว ไฟฟ้าลัดวงจร หรือไฟดูดได้ ก่อนเข้าบ้านหรือเริ่มทำความสะอาด ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าตัดกระแสไฟฟ้าเรียบร้อยแล้ว
| จุดที่ต้องตรวจสอบ | ความเสี่ยง | วิธีจัดการและข้อควรระวัง |
| เต้ารับและสวิตช์ไฟชั้นล่าง | โคลนและตะกอนอาจตกค้างภายใน ทำให้เกิดไฟฟ้ารั่ว ลัดวงจร หรือความร้อนสะสม |
|
| กล่องพักสายไฟและท่อร้อยสายไฟใต้ฝ้าเพดานหรือผนัง | น้ำอาจขังอยู่ภายในท่อ ทำให้ฉนวนสายไฟเสื่อมสภาพและเกิดไฟฟ้ารั่วหรือลัดวงจร |
|
| ปั๊มน้ำและระบบมอเตอร์สูบน้ำ | ความชื้นอาจทำลายฉนวน เสี่ยงต่อการช็อตและไฟฟ้ารั่ว |
|
| คอมเพรสเซอร์แอร์ | แผงวงจร จุดต่อสายไฟ อาจเสียหายจากน้ำและคราบโคลน |
|
| เครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ เช่น ตู้เย็น เครื่องซักผ้า | มอเตอร์ คอมเพรสเซอร์ แผงวงจร และชุดควบคุม อาจเสี่ยงต่อไฟฟ้ารั่วลงโครงสร้างโลหะ |
|
2. ความปลอดภัยของโครงสร้างบ้าน
หลังน้ำท่วม บ้านอาจได้รับผลกระทบจากแรงดันน้ำ การกัดเซาะของดิน หรือการแช่น้ำเป็นเวลานาน ซึ่งส่งผลต่อความแข็งแรงของโครงสร้าง ก่อนเริ่มทำความสะอาดจึงควรตรวจสอบสภาพบ้านโดยรอบ หากพบรอยร้าวขนาดใหญ่ พื้นทรุด หรือโครงสร้างเอียงผิดปกติ ควรหลีกเลี่ยงบริเวณนั้น และให้วิศวกรหรือช่างผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบ
| จุดที่ควรตรวจสอบ | ข้อสังเกต |
| พื้นและผนังบ้าน |
|
| เสาและคาน |
|
| ประตูและหน้าต่าง |
|
| ฝ้าเพดานและหลังคา |
|
| บริเวณรอบบ้าน |
|
3. สัตว์มีพิษและอันตรายบริเวณรอบบ้าน
สัตว์อันตรายหลายชนิดอาจหนีน้ำเข้ามาซ่อนตัวตามมุมอับของบ้านหรือบริเวณที่มองเห็นได้ไม่ชัด เช่น งู ตะขาบ แมงป่อง หรือแมลงมีพิษ รวมถึงสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรคอย่างหนู ก่อนเริ่มทำความสะอาดจึงควรสำรวจพื้นที่โดยรอบอย่างระมัดระวัง เช่น มุมอับและใต้เฟอร์นิเจอร์ ห้องเก็บของ พื้นที่รกร้าง ท่อระบายน้ำ ฝาท่อ สวนและบริเวณรอบบ้าน ทั้งนี้ควรสวมรองเท้าบูท ถุงมือยาง เสื้อผ้าที่ปกปิดร่างกาย หากพบสัตว์มีพิษ ไม่ควรจับหรือไล่จับเอง ควรแจ้งเจ้าหน้าที่หรือผู้เชี่ยวชาญให้เข้ามาจัดการอย่างปลอดภัย
4. รางและท่อน้ำสำหรับระบายน้ำ
หลังน้ำลด อาจมีเศษขยะ เศษใบไม้ ดินโคลน และสิ่งสกปรกตกค้างอยู่จนเกิดการอุดตัน ทำให้น้ำระบายไม่สะดวกหรือไหลย้อนกลับได้ จึงควรตรวจสอบระบบน้ำทั้งภายในและภายนอกบ้านให้เรียบร้อย ทั้งบริเวณรางน้ำ ท่อระบายน้ำ และบ่อพัก
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมก่อนทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม

ก่อนเริ่มทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม ควรเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากสิ่งสกปรก เชื้อโรค และสารปนเปื้อนที่ตกค้างอยู่ภายในบ้าน โดยอุปกรณ์ที่ควรเตรียมก่อนเริ่มทำความสะอาด มีดังนี้
| ประเภทของอุปกรณ์ | รายการอุปกรณ์ |
| อุปกรณ์ป้องกันเชื้อโรคและอันตราย |
|
| อุปกรณ์สำหรับตักโคลนและเก็บขยะ |
|
| อุปกรณ์ขัดและทำความสะอาดพื้นและผนัง |
|
| อุปกรณ์ฆ่าเชื้อโรคและกำจัดเชื้อรา |
|
8 ขั้นตอนการทำความสะอาดบ้านหลังน้ำท่วม

ควรเริ่มทำความสะอาดจากบริเวณด้านบนลงสู่พื้นด้านล่าง แล้วจึงเก็บรายละเอียดตามจุดต่าง ๆ อีกครั้ง เพื่อให้ทำความสะอาดได้ทั่วถึง ลดการแพร่กระจายของสิ่งสกปรกและเชื้อโรค ทั้งยังช่วยป้องกันปัญหาความชื้นและเชื้อราที่อาจตามมาภายหลัง
1. เปิดประตู-หน้าต่างรอบบ้าน เพื่อระบายอากาศ
การเปิดประตูและหน้าต่างเพื่อให้อากาศถ่ายเท ช่วยระบายกลิ่นอับชื้นที่สะสมอยู่ภายในบ้าน โดยเฉพาะห้องปิดทึบหรือบริเวณที่ไม่ค่อยได้รับแสงแดด นอกจากนี้การระบายอากาศยังช่วยให้พื้น ผนัง หรือวัสดุต่าง ๆ แห้งเร็วขึ้น และลดโอกาสเกิดเชื้อรา
2. เก็บกวาดขยะ เศษไม้ เศษดินออกจากพื้นที่
เก็บกวาดเศษขยะ เศษไม้ กิ่งไม้ รวมถึงสิ่งของต่าง ๆ ที่ถูกน้ำพัดเข้ามาตกค้างอยู่ตามบริเวณบ้าน เพื่อให้มีพื้นที่สำหรับทำความสะอาดและลดแหล่งสะสมของเชื้อโรคหรือสัตว์พาหะ โดยควรแยกขยะทั่วไปออกจากของมีคม อย่างเศษแก้ว เศษโลหะ อย่างระมัดระวัง อาจใช้อุปกรณ์ช่วยเก็บแทนการใช้มือเปล่า แล้วนำมารวบรวมใส่ถุงให้มิดชิด เพื่อจัดวางไว้รอการกำจัด
3. ตักโคลนที่ยังเปียกออกและล้างคราบสกปรก
บริเวณที่มีโคลนสะสมเป็นชั้นหนา ควรใช้พลั่ว ไม้กวาด หรือที่ตักผง ช่วยตักโคลนออกจากพื้นในขณะที่ยังเปียก เพราะจะจัดการได้ง่ายกว่าปล่อยให้แห้งจนจับตัวเป็นคราบแข็ง หรือใช้แปรงขัดพื้นช่วยกำจัดคราบดินที่ติดแน่นตามร่องกระเบื้องและมุมห้อง จากนั้นจึงใช้น้ำสะอาดล้างคราบสกปรกที่เหลืออยู่
4. จัดการคราบฝังแน่นตามพื้นและผนังบ้าน
สำหรับคราบสกปรกทั่วไป เช่น รอยเปื้อน คราบดำ สามารถใช้น้ำยาล้างจาน หรือเบกกิ้งโซดา หรือน้ำส้มสายชู ผสมกับน้ำอุ่น แล้วใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดออก ส่วนคราบฝังแน่นบนพื้นกระเบื้อง หรือพื้นห้องน้ำ ใช้น้ำยาล้างจานผสมเบกกิ้งโซดา ทาลงบนคราบแล้วใช้แปรงขัดออก
5. ล้างคราบบนเฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์ต่าง ๆ
ควรแยกสิ่งของที่ยังสามารถทำความสะอาดและนำกลับมาใช้ได้ออกจากสิ่งของที่เสียหายมากหรือมีความเสี่ยงต่อการสะสมเชื้อรา และทำความสะอาดตามประเภทของวัสดุ
| ประเภทเฟอร์นิเจอร์และอุปกรณ์ | วิธีทำความสะอาดและข้อควรระวัง |
| เฟอร์นิเจอร์พลาสติกและโลหะ | ล้างออกด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำยาล้างจาน แล้วเช็ดให้แห้ง |
| เฟอร์นิเจอร์ไม้ | ตรวจสอบการบวมน้ำ การโก่งตัว และรอยแตกร้าว หากอยู่ในสภาพที่นำกลับมาใช้งานได้ ควรทำความสะอาด แล้วผึ่งให้แห้ง |
| โซฟาและเบาะผ้า | ประเมินสภาพการใช้งานของวัสดุ หากมีการปนเปื้อนจากน้ำเสียมากเกินไป ควรพิจารณากำจัดทิ้ง |
| เครื่องครัวและภาชนะ | ล้างด้วยน้ำยาล้างจานและน้ำสะอาด ตากให้แห้งสนิท |
6. ฆ่าเชื้อโรคที่อาจตกค้างภายในบ้าน
ควรฆ่าเชื้อบริเวณที่มีการสัมผัสบ่อย เพื่อกำจัดเชื้อโรคและลดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยของคนในครอบครัว สำหรับการฆ่าเชื้อบนพื้นผิวทั่วไป เช่น พื้นกระเบื้อง อ่างล้างมือ เครื่องมือ และของใช้ต่าง ๆ ควรล้างคราบด้วยสบู่และน้ำสะอาดก่อน จากนั้นผสมน้ำยาฟอกขาว 500 มิลลิลิตร กับน้ำ 40 ลิตร แล้วเช็ดให้ทั่ว จากนั้นปล่อยให้แห้ง โดยห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับแอมโมเนียหรือน้ำยาทำความสะอาดอื่น เพราะปฏิกิริยาเคมีจะสร้างก๊าซพิษคลอรามีนออกมา ซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกาย
7. กำจัดเชื้อราตามจุดต่าง ๆ ของบ้าน
ความชื้นมักสะสมอยู่ตามผนัง พื้น ฝ้าเพดาน ประตู หน้าต่าง และเฟอร์นิเจอร์ โดยอาจสังเกตได้จากคราบสีดำ สีเขียว หรือสีขาว รวมถึงกลิ่นอับที่ผิดปกติ หากปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้เกิดการระคายเคืองหรือส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจได้ สำหรับวิธีกำจัดคราบเชื้อรา ให้ผสมน้ำยาฟอกขาว 500 มิลลิลิตร กับน้ำ 6 ลิตร เช็ดทิ้งไว้ประมาณ 15-30 นาที แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด
8. พยายามลดความชื้นให้บ้านแห้งเร็วขึ้น
ควรเร่งระบายความชื้นที่สะสมอยู่ตามพื้น ผนัง เพดาน และเฟอร์นิเจอร์ เพราะความชื้นที่ตกค้างอาจทำให้เกิดกลิ่นอับและเชื้อราได้ ควรเปิดประตูและหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท โดยใช้พัดลมหรือเครื่องลดความชื้นช่วยให้บ้านแห้งเร็วขึ้น รวมถึงนำสิ่งของที่เปียกชื้นออกไปผึ่งในบริเวณที่มีแสงแดดและอากาศถ่ายเท
หลังทำความสะอาดแล้ว ควรดูแลบ้านหลังน้ำท่วมต่ออย่างไร?

1. คัดแยกของใช้ภายในบ้านที่จำเป็นต้องทิ้ง
ควรคัดแยกสิ่งของ โดยแบ่งเป็นของที่ยังสามารถนำกลับมาใช้ได้ ของที่ต้องซ่อมแซม และของที่เสียหายจนไม่สามารถใช้งานต่อได้ โดยเฉพาะสิ่งของที่ดูดซับน้ำได้ง่ายหรือทำความสะอาดได้ยาก เช่น ที่นอน หมอน พรม โซฟาบุผ้า และเฟอร์นิเจอร์ไม้ที่บวมน้ำหรือมีเชื้อราฝังลึก ควรแยกทิ้งทันทีหากไม่สามารถทำความสะอาดได้ ส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เคยถูกน้ำท่วมควรแยกเก็บไว้และให้ช่างตรวจสอบก่อนนำกลับมาใช้งาน
2. ให้ช่างตรวจสอบระบบไฟฟ้าและประปาอย่างละเอียด
ควรให้ช่างผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบระบบไฟฟ้าและระบบประปาภายในบ้านอย่างละเอียด เนื่องจากน้ำท่วมอาจทำให้อุปกรณ์และระบบต่าง ๆ เสียหายได้ โดยระบบไฟฟ้าควรตรวจสอบตู้ควบคุม เบรกเกอร์ สายไฟ ปลั๊กไฟ และอุปกรณ์ป้องกันไฟรั่ว ส่วนระบบประปาควรตรวจดูท่อน้ำดี ท่อน้ำทิ้ง ก๊อกน้ำ วาล์ว และข้อต่อต่าง ๆ ว่ามีการรั่วซึม อุดตัน หรือชำรุดหรือไม่ รวมถึงตรวจสอบคุณภาพน้ำก่อนนำกลับมาใช้อุปโภคบริโภค เพื่อให้มั่นใจว่าทุกระบบพร้อมใช้งาน
3. ซ่อมแซมโครงสร้างบ้านที่ชำรุดจากน้ำท่วม
บ้านอาจได้รับความเสียหายจากแรงดันน้ำและการแช่น้ำเป็นเวลานาน เช่น พื้นทรุด ผนังแตกร้าว ปูนหลุดล่อน หรือโครงสร้างบางส่วนเสียรูป ดังนั้น ควรให้วิศวกรหรือช่างผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบและประเมินความเสียหายก่อนเริ่มซ่อมแซม เพื่อเลือกวิธีแก้ไขให้เหมาะสมกับแต่ละจุด
4. ป้องกันเชื้อราและแบคทีเรียที่อาจเกิดหลังน้ำลด
ตรวจสอบบริเวณที่อับชื้นหรือระบายอากาศไม่สะดวก เช่น เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท ใช้พัดลมหรือเครื่องลดความชื้นช่วยให้บ้านแห้งเร็วขึ้น และควรเลี่ยงการนำเฟอร์นิเจอร์หรือสิ่งของที่ยังไม่แห้งสนิทกลับเข้ามาจัดวาง
5. ปรับปรุงบ้านเพื่อรับมือน้ำท่วมในอนาคต
หลังจากฟื้นฟูบ้านจนกลับมาอยู่ในสภาพพร้อมใช้งานแล้ว อาจใช้โอกาสนี้ปรับปรุงพื้นที่และระบบต่าง ๆ ภายในบ้านให้พร้อมรับมือกับน้ำท่วมที่อาจเกิดขึ้นอีกในอนาคต ซึ่งสามารถทำได้หลายวิธี เช่น
- ยกระดับตำแหน่งอุปกรณ์ไฟฟ้า: ให้อยู่สูงกว่าระดับน้ำที่มีโอกาสท่วมถึง ประมาณ 1-1.2 เมตรขึ้นไป ทั้งนี้ควรพิจารณาอิงจากระดับความสูงที่เคยเกิดน้ำท่วมในแต่ละพื้นที่เป็นสำคัญ ส่วนพื้นที่เสี่ยงน้ำสาดภายนอก ควรใช้ฝาครอบกันน้ำมาตรฐาน IP55-IP66 ที่ช่วยป้องกันฝุ่นละอองและน้ำได้ดี
- ปรับปรุงระบบระบายน้ำรอบบ้าน: หมั่นตรวจสอบรางน้ำ ท่อระบายน้ำ และบ่อพักให้ไม่อุดตัน เพื่อช่วยให้น้ำระบายออกจากพื้นที่ได้สะดวก
- เลือกใช้วัสดุที่ทนความชื้นและทำความสะอาดง่าย: เช่น กระเบื้องเซรามิก พื้นคอนกรีต โดยเฉพาะบริเวณชั้นล่างของบ้านที่มีโอกาสได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมมากที่สุด
- จัดพื้นที่เก็บของให้อยู่สูงจากพื้น: โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้า เอกสารสำคัญ และของมีค่า พร้อมเตรียมกล่องกันน้ำสำหรับจัดเก็บสิ่งของจำเป็น
- เตรียมอุปกรณ์รับมือน้ำท่วมไว้ล่วงหน้า: เช่น กระสอบทราย รองเท้าบูท ไฟฉาย ถุงมือยาง และอุปกรณ์ทำความสะอาด เพื่อให้สามารถหยิบใช้งานได้ทันทีเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
รวมเคล็ดลับน่ารู้ ดูแลบ้านได้เองง่าย ๆ จากเอพี
- วิธีเปลี่ยนหลอดไฟบ้านด้วยตัวเอง พร้อมขั้นตอนการตรวจสอบแบบละเอียด
- วิธีแก้ส้วมตัน ชักโครกกดไม่ลง ฉบับเร่งด่วน ทำง่าย ได้ผล
- วิธีแก้น้ำแอร์หยดอย่างตรงจุด หมดปัญหาน้ำแอร์หยดเบื้องต้น
- ป้องกันไฟฟ้ารั่วในบ้าน ด้วย 5 วิธีตรวจเช็กสายดิน
- วิธีแยกขยะก่อนทิ้ง พร้อมเทคนิค 3R มาช่วยคัดแยกขยะในบ้าน
เอพี ไทยแลนด์ ช่วยเติมเต็มความหมายของชีวิต
เลือกเป็นเจ้าของโครงการบ้าน คอนโด จาก เอพี ไทยแลนด์ เพื่อสร้างชีวิตดีๆ บนพื้นที่ความสุขที่เราเลือกเอง ไม่ว่าจะเป็น โครงการบ้านเดี่ยวพื้นที่กว้างขวางเป็นส่วนตัว ทาวน์โฮมดีไซน์สวยหรือบ้านแฝดฟังก์ชันใหญ่ คอนโดมิเนียมทำเลติดรถไฟฟ้าเดินทางง่าย และโฮมออฟฟิศพร้อมฟังก์ชันครบครัน ตอบโจทย์ทุกไลฟ์สไตล์ธุรกิจในพื้นที่เดียว เพราะ “บ้าน” ไม่ใช่แค่ที่อยู่อาศัย
EMPOWER LIVING ชีวิตดีๆ ที่เลือกเองได้

















